Site kapatmalar anayasaya aykırı

Artık internet klişeleşmiş tanımıyla hiçte sanal değil. Yaşantımızın merkezine girdikçe sanallıktan bir o kadar uzaklaşıyor. Sadece yaşadığımız site kapatmalar bile internetin aslında sanal olmadığının bir işareti değil mi? Yalnız Türkiye’de değil internet çıkışı olan tüm ülkelerde başgösteren internete hakim olma, kendi hukuk kuralları çerçevesinde internete şekil verme çalışmalarının ardında yatan da internetin gerçekliği değil mi?

Devletlerin internete hakim olma çabalarının Türkiye’ye yansımalarını bilişim hukuku alanında çalışan sayılı avukatlardan biriyle bilişim hukukçusu Avukat M. Gökhan Ahi’yle konuştuk.
teknoist.com: Son zamanlarda çokca tartışılan bir konu youtube’a erişimin engellenmesi. Bir hukukçu olarak bu tür olayları haberleşme özgürlüğü ve bilgiye erişim kapsamında nasıl değerlendiriyorsunuz?

Av. M. Gökhan Ahi: Erişimin engellenmesi konusu, yargı organlarının internetin doğasını ve özelliğini bilmemesinden kaynaklanıyor. Eğer internetin doğasını bilebilselerdi, erişimin engellenmesi gibi bir kararı kolaylıkla veremeyeceklerdi. İşin ilginci, şu anki mevcut yasalarımızda “erişimin engellenmesi” için bir düzenleme de bulunmuyor. Bu sebeple bu yönde verilen her karar aslında Anayasa’ya aykırı oluyor. Nitekim Anayasa’nın 22. maddesinde haberleşme hürriyeti, 26. maddesinde fikir ve ifade özgürlüğü düzenlenmiş olup, bu iki özgürlüğün kısmen veya tamamen kaldırılmasının ancak kanunla olacağı düzenlenmiştir. Bu yönden bakıldığı takdirde yasal düzenleme olmadan verilen erişim kararları açıkça Anayasa’ya aykırı olacaktır. Biliyorsunuz, daha birkaç gün önce Ekşi Sözlük’e erişim engelleme kararı verildi. Kararın gerekçesinde ise, Adnan Hoca diye bilinen kişi hakkında yazılan yorumlar işaret ediliyordu. Siteye erişimi engellemek yerine, Ekşi Sözlük yöneticisinden ilgili sayfaların tedbiren yayından kaldırılmasını istemek yeterliydi.

teknoist.com: Geçtiğimiz günlerde Meclis Adalet Komisyonu’nda kabul edilen İnternet Ortamında İşlenen Suçlarla Mücadele Yasa Tasarısı hakkında neler düşünüyorsunuz? Eğer bu tasarı yasalaşırsa internet kullanıcılarını nasıl etkileyecek?

Av. M. Gökhan Ahi: Bu yasa tasarısının internet kullanıcısıyla doğrudan ilgisi yok. Bu tasarı, bilişim suçlarını yeniden düzenlemekle birlikte, servis sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve hizmet sağlayıcıların hak ve sorumluluklarını düzenliyor. Fakat bu tasarıda, az önce yasalarda düzenlenmediğini söylediğim erişim engellemeye ilişkin düzenleme de yapılıyor. Bu düzenlemede muğlak bir durum var. Suç teşkil eden içeriğin kendisine mi yoksa sitenin tamamına mı erişimin engelleneceği konusunda açıklık yok. Bu sebeple, suç teşkil eden bir haberden dolayı aynı sitede bulunan diğer binlerce habere de erişim engellenebilir. Tasarının bu konuya daha açık ve hassas yaklaşması lazım.

teknoist.com: Bir diğer tasarı olan Elektronik Ortamda Suçların Önlenmesi Hakkında Kanun Tasarısına göre, intihara teşvik, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştıran sağlık için tehlikeli madde temini , müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkan sağlama gibi suçların işlendiğine ilişkin yeterli şüphe sebeplerinin varlığı erişimin engellenmesinin yolunu açıyor. Bu maddede yer alan tanımlar oldukça muğlak ve subjektif değil mi?

Av. M. Gökhan Ahi: Evet dediğiniz doğru. Kavramlar oldukça muğlak. Örneğin müstehcenlik kavramının net bir tanımı yok. Şanlıurfa’daki müstehcenlik kavramı ile İzmir’deki kavram aynı olmadığı gibi, kişilere ve içinde yaşanılan çevreye göre de müstehcenlik anlayışı çok değişkenlik gösterebilir. Kaldı ki, iyi niyetli bir arkadaşlık sitesi bile amacı başka olan insanların yazdığı mesajlar neticesinde fuhuşa aracılık ediyor gibi görülebilir. Eğer bir site aracılığıyla suç işleniyorsa veya bir sitede suç teşkil eden içerik varsa, mevcut yasalarımızda alınacak tedbirler belli olduğu gibi, suçu işleyene de verilebilecek cezalar belli. O halde, suçu işlenmeden önlemeye çalışmak internet ortamı için çok doğru değil. Bu durum sansürden başka bir şey değil. O zaman suçu önleyelim diye, bıçak da satılmasın, zehir de satılmasın. Yollarda kaza oluyor diye trafiğe de çıkmayalım.

teknoist.com: Erişimi engellemek için site kapatmak bu suçların önlenmesi için yeterli mi? En önemlisi “engelleme” cezalandırma yöntemi açısından gerekli mi?

Av. M. Gökhan Ahi: Erişimi engellemek suçun işlenmesini önlemez. Alan adı 7-8 dolara kadar düştü, hosting hizmetleri de oldukça ucuzladı. Bu durumda erişimi engellenen site hemen başka bir IP ve alan adı üzerinden yayına geçebilir. Kaldı ki, engellenen sitelere www.ananonymouse.org veya www.proxytr.com gibi Proxy üzerinden giriş sağlayan sitelerden de erişilebiliyor. Bu durumda sitelere erişimi engelleyip gülünç duruma düşmemek gerekiyor. İnternet ortamında işlenen suçlar özdenetim mekanizması ile engellenebilir. Bir forum yöneticisi, bir hosting şirketi, içerik sağlayan yönetici dikkat ederse zaten suç işlenmesini engellerler. Buna rağmen bir suç işleyen olursa yakaladığınız takdirde cezasını verirsiniz.

teknoist.com: Yurtdışındaki muadilleriyle karşılaştırıldığında tasarının suçun izlenmesinde donanımlı kurumlar ve özel bütçe gibi düzenlemeleri içermemesi uygulamada ne gibi sakıncalar yaratabilir?

Av. M. Gökhan Ahi: Tasarının başka ülkelerde muadili olduğunu zannetmiyorum. Varsa da Çin, İran, Suriye, Kuzey Kore, Suudi Arabistan gibi ülkelerde vardır. Özel bütçe ve donanımlı kurum olarak Telekomünikasyon Kurumu düşünülmüş. Kurum, gelir ve donanım açısından zaten üst seviyede. Bu sebepten dolayı bir sıkıntı olacağını zannetmiyorum. Ama yine tekrarlıyorum, interneti izlemek ve denetlemek devletin işi değil, bireylerin ve sivil toplum örgütlerinin işi. Örneğin, dünyada Internet Watch Foundation diye bir kurum var. Bu kurum ve benzeri kurumlar, çocuklar, gençler için ve halk için sakıncalı siteleri izliyor ve hakkında rapor yazıyor. Bu raporda yer almak istemeyen siteler ya kendilerine çeki düzen veriyor, ya da arama motorlarından, indekslerden kendisini dışlanmış buluyor. İşte özdenetim budur.

teknoist.com: Elektronik ortamda işlenen suçların uzmanlık gerektirmesi ve sadece hukuki bilgi ile sulh ceza hâkimi tarafından erişimin engellenmesine karar verilebilecek olması ne kadar yerindedir?

Av. M. Gökhan Ahi: Erişim engelleme kararını verecek olan mercinin mahkeme yani sonunda bir hakim olması tabi ki yerinde bir durum. Sonuçta hakim, hukuka uygunluk denetimi yapacak ve buna göre karar verecek. Sakıncalı olan ise, hakimin internetin doğasını bilmemesi.. Bu sebeple en azından interneti tanıyan ve kullanan hakimlere bu görevin verilmesi gerekir. Hemen ekleyeyim, tasarıda site engelleme kararını sadece hakim vermiyor. Bazı durumlarda TK bünyesinde kurulan bir Başkanlık verecek. Başkanlık makamında oturan dar görüşlü ve yanlı olursa işte o zaman sansürün en büyüğü olacak. Şahsen ben bu durumdan daha çok tedirgin oluyorum.

teknoist.com: Son olarak, bilişimle ilgili yasa hazırlanırken nelere dikkat edilmeli ve nasıl bir yol izlenmelidir?

Tasarılar gizli kapaklı hazırlanmak yerine, bilişim konusundaki sivil toplum örgütlerinin, konu üzerinde çalışan hukukçuların görüşleri doğrultusunda hazırlanmalıydı. Ayrıca, interneti düzenlerken internetin doğasına aykırı bir çözüm üretmemek için, güvenlik ve özgürlük arasındaki hassas denge çok iyi ayarlanmalıdır. Yasalaşma dışında başka bir çözüm yolunu az önce söylemiştim. Hatırlarsanız özdenetim mekanizmasından bahsetmiştim. Devletin kontrolünden çok sivil kontrol üstün tutulmalıdır. Bilişim ile ilgili sivil toplum örgütlerimiz var. Türkiye Bilişim Derneği, Türkiye Bilişim Vakfı gibi kuruluşlar interneti izleme ve raporlama konusunda çalışmalar yapabilir. Bu raporlamalar, internet kullanıcıları arasında mutlaka tercihleri etkileyecektir. Bu tip siteleri arama motorları ve portallerden dışlamak da diğer bir çözüm olabilir. Forum ve site yöneticileri de kendi ilkelerini belirleyip üyeleriyle beraber özdenetim sağlayabilir.

Google telefon üreticisini seçti

Tayvan menşeili High Tech Computer (HTC) Google’ın mobil pazar planlarını gerçekleştirmesi için çalışmaya başladı. Digitimes’da yer alan habere göre 2008 yılında Google’ın telefonları tüm dünyada satışa sunulacak. Gmail ve Google araması ile gelecek telefonlar,  3G, EDGE ve GPS  destekli olacak. HTC’nin ürettiği tüm modeller Windows Mobile işletim sistemi ile çalıştığından Google’ın telefonlarının da Windows Mobile tabanlı olacağı gelen haberler arasında.

İlgili yazılar:

Google’ın telefonu doğrulandı
Cep telefonu almadan önce danışın!
Googlephone değil Google Switch

Bu yazıyı beğendiyseniz RSS aracılığıyla siteye abone olarak gelecekte eklenecek diğer yazıları da okuyabilirsiniz.

Blogunuzu yedekleyin

Bloglamak için WordPress, Blogger, LiveJournal, Drupal ve Moveable Type kullanıyorsanız BlogBackupOnline adlı servisten yararlanarak yazılarınızın yedeğini alabilirsiniz. Beta aşamasında ücretsiz olarak kullanabileceğiniz servis 50 mblık bir depolama alanına sahip.

İlgili yazılar:
Twitter için wordpress eklentileri
Matt Mullenweg’le röportaj
Wordpress için ücretsiz kurulum desteği

Bu yazıyı beğendiyseniz RSS aracılığıyla siteye abone olarak gelecekte eklenecek diğer yazıları da okuyabilirsiniz.

Turkcell-im kullanım rakamları

Reklam müziğiyle dillere pelesenk olan Turkcell-im’in kullanım rakamları gerçekleştirilen bir basın toplantısıyla açıklandı. Turkcell-im’in açıklanan rakamları sadece meraklılar için değil yakın bir zamanda 3G’ye geçmeyi planlayan tüm operatörler için önemli bilgiler taşıyor.

Turkcell Genel Müdür Yardımcısı Cenk Serdar’ın açıklamalarına göre bugüne kadar Turkcell-im’e ulaşan kullanıcılar 878 adet farklı telefon modeli kullandı.

Açıklamalara göre Bugün, Eğlence, Müzik, Chat/Mesaj, Spor ve Asistan olmak üzere 6 farklı kategoriden oluşan Turkcell-im Müzik servisiyle 10 milyon şarkı sattı. Spor servisinden yedi ayda toplam 83.000 gol videosu indirilirken Sinema servisinden en çok indirilen film Sınav oldu. 36.603 yüklenme sayısıyla Oyun servisinin en çok indirileni ise Asphalt Urban 2 adlı oyun oldu. Haberlerin yazılı ve görüntülü olarak takip edilebildiği Haber servisinden yedi ayda toplam 113 milyon haber okundu.

Aslında bu rakamlar yapılan onca reklam ve tanıtıma bakılırsa ve Turkcell’in abone sayısı (31.8 milyon) göz önüne alınırsa çok büyük rakamlar ve büyük bir başarı değil. Kaldı ki açıklanan rakamların yüzde yüz doğruluğu da yok. Yaygın medyada bir başarı gibi gösterilen Turkcell-im yine en iyi kullandığı şeyi; reklamı kullanarak 3G öncesi büyük bir zafer kazanmış gibi gösteriliyor. Her geçen gün cep telefonu kullanımının arttığı ülkemizde (şu an 54 milyon cep telefonu kullanıcısı) gelecek için mobil sektör gerçekten iyi bir kazanç kapısı. Yaptığı yatırımlarla şimdi olmasa bile gelecekte mobil sektörden en büyük payı alacak olanın reklam kampanyalarını devam ettirmesi halinde Turkcell olması da hiç şaşırtıcı olmayacak.

İlgili yazılar:
3G’ye beş kala
2007′nin balonu iPhone mu?
Dokuz yılda beş yüz cep telefonu

Bu yazıyı beğendiyseniz RSS aracılığıyla siteye abone olarak gelecekte eklenecek diğer yazıları da okuyabilirsiniz.

Ücretsiz anti-virüs taraması

İleri düzey bir bilgisayar kullanıcısı olabilirsiniz, bu nedenle anti-virüs yazılımlarını bir bellek canavarı olarak görebilirsiniz. Peki zararlı olup olmadığından emin olamadığınız bir dosyayı açmadan önce yine de bir virüs tarmasına tabii tutmaz mısınız? Cevabınız evetse Virus Total adlı internet sitesi ile bu işi sağlıklı bir şekilde yapabilirsiniz. Size şüpheli gelen dosyayı açmadan önce dosyayı site üzerine yüklüyorsunuz, sitedeki yoğunluğa göre değişen bir kuyruğa giriyorsunuz sonrasında ise yüklediğiniz dosya, aralarında Symantec, eTrust, Panda, McAfee, Kaspersky gibi anti-virüs yazılımı üreticilerinin de bulunduğu 30 farklı anti-virüs motorunun veritabanıyla taranıyor. Servisten scan@virustotal.com e-posta adresini kullanarak yararlanmak da mümkün. Dosyayı e-posta üzerinden göndermenin tek handikapı dosyanın virüslü olup olmadığını biraz daha geç öğrenmeniz.

Virus Total Ücretsiz Online Anti-Virüs Taraması

İlgili yazılar:
Temel güvenlik kontrolü
Vista’ya virüs işlemez!

Bu yazıyı beğendiyseniz RSS aracılığıyla siteye abone olarak gelecekte eklenecek diğer yazıları da okuyabilirsiniz.

Twitter için wordpress eklentileri

Arkadaşlarınıza günlük hallerinizi internet üzerinden anlık olarak bildirebileceğiniz Twitter adlı bir servis var. Bazı internet kullanıcılarına hiç bir şey ifade etmeyen Twitter bazı internet kullanıcıları için bağımlılık yaratmış durumda. Servis bir çok kişi tarafından eleştiriliyor, eleştiriler servisin hizmetinden çok kullanım amacından kaynaklanıyor. Twitter’ın genel kullanımı göz önüne alındığında eleştiriler haklı olsa da twitter’ı kullanma amacınız bir anda twitter’ı en yararlı web servisleri arasına da sokabilir.

Twitter‘ın her geçen gün artan popülaritesine kayıtsız kalmayan wordpress  eklenti yazarları bu iki servisi birlikte kullanmak için oldukça güzel eklentiler yazmışlar. Quick Online Tips’de Wordpress blogları için en iyi 10 twitter aracı başlığıyla yayınlanan yazıda twitter entegrasyonu için yazılan plug-inler tanıtılıyor.

Twitter ile ilgiliyseniz  Twitter furyası, maksat Web 2.0 havasına uymak, twitter: insan ya da makine, 24 saat yayın halinde  başlıklı yazıları da okuyabilirsiniz.

Bu yazıyı beğendiyseniz RSS aracılığıyla siteye abone olarak gelecekte eklenecek diğer yazıları da okuyabilirsiniz.

Apache ünvanını koruyor

Netcraft’ın 2007 Nisan ayı için gerçekleştirdiği web sunucu araştırmasına göre Apache en çok kullanılan web sunucusu olma ünvanını korudu. 113,658,468 siteden alınan sonuçlarda 66.9 milyon sitenin Apache üzerinde çalıştığı buna karşılık 35.3 milyon sitenin Microsoft’un web sunucularını kullandığı araştırmanın sonuçları arasında yerl alıyor. Araştırmaya göre sunuculardan yüksek  performans almak için geliştirilen açık kaynak kodlu bir diğer sunucu olan Lighttpd ise 1.38 milyon sitenin yükünü omuzlayarak %1.2′lik bir orana ulaştı.

İlgili yazılar:
Matt Mullenweg’le röportaj
Firefox 300 milyon kez indirildi
Vikipedi kurucusundan ücretsiz web hosting

Bu yazıyı beğendiyseniz RSS aracılığıyla siteye abone olarak gelecekte eklenecek diğer yazıları da okuyabilirsiniz.

iPod 100 milyon sattı

Apple pazartesi günü yaptığı açıklamayla 2001 yılından bu güne 100 milyon ipod sattığını duyurdu. Bu rakam Apple’a tarihte en hızlı satılan müzik player ünvanını da kazandırmış oldu. Apple bu zaman aralığında toplam 10 ipod modelini pazara sürdü. Kullanıcıları için bir müzik çalardan çok daha fazlası olan ipod için 4 binin üzerinde aksesuar üretlidi ve araba üreticilerinin %70′ten fazlası müşterilerine ipod desteği sundu.

Bu zaman içerisinde ipod kendine azımsanmayacak bir fanatik kitlesi yaratsa da ipodların bir takım teknik üretim hataları, iPod/iTunes tekeli, Apple’ın diğer ürünlerini ihmal etmesi gibi konular bir çok Apple kullanıcısının tepkisini de beraberinde getirdi.
İlgili yazılar:
2007′nin balonu iPhone mu?
Googlephone değil Google Switch
3G’ye beş kala
Dokuz yılda beş yüz cep telefonu

Bu yazıyı beğendiyseniz RSS aracılığıyla siteye abone olarak gelecekte eklenecek diğer yazıları da okuyabilirsiniz.

Doğayla bilgisayarın muhteşem uyumu

Yukarıda gördüğünüz monitörler doğayla teknolojinin muhteşem birleşiminden oluşuyor. Wood Contour adlı şirket, ağaç ve taş kaplı monitör ve bilgisayar çevre birimleri üretiyor. İsterseniz şirkete sağladığınız logoyu monitörün ya da herhangi bir çevre biriminin üzerine işletebiliyorsunuz. Aralarında HP, Mercedes, Siemens gibi müşterilerinin bulunduğu ürünlerin fiyatlarıysa 17″ bir monitör için 435 dolar, bir mouse içinse 97 dolar. Eğer satın almak isterseniz satın alma işlemini Google Checkout ile gerçekleştirebiliyorsunuz.

İlgili yazılar:

Bir zamanlar Microsoft
Mouse’un gözle imtihanı
Internet bağlantısı olmayan bir bilgisayarla ne yapılır
Masaüstü mü laptop mu?

Bu yazıyı beğendiyseniz RSS aracılığıyla siteye abone olarak gelecekte eklenecek diğer yazıları da okuyabilirsiniz.

Flash gazeteciliği

Sık sık internet gazetelerindeki haber metinlerinin uzunluğundan, sıkıcılığından, tek düzeliğinden yakınırız. Gerçekten de bir kaç fotoğrafla geçiştirilen haber metinleri bir süre sonra okura sıkıcı gelmeye başlar ve okur haberi yarım bırakarak diğer başlıklara göz atar. Oysa okur sadece bir iki fotoğraf görmek değil olayla ilgili video görüntülerini, tablo çizimlerini kısaca olayla ilgili görselleri görmek ister. Web’in ilk zamanlarında hem düşük bağlantı hızları hem de html’in verdiği kısıtlı sunum olanakları haberin tek düze olmasını zorunlu kılsa da gelişen internet teknolojisiyle artık günümüzde flash gazeteciliği haberin retoriğini yeniden şekillendirmeye başladı.

Örneklerini Türkiye’de görmek pek mümkün olmasa da flash gazeteciliği son zamanlarda internet gazeteciliği alanında yükselen trendlerin başında geliyor. Flash gazeteciliği kısaca, Macromedia firmasının flash programıyla yaratılan haber sunumları olarak tanımlanabilir. 2005 Haziran’ında Macromedia firmasının yaptığı araştırma sonucu web kullanıcılarının yüzde 93’ünün flash sunumlarını görüntülemek için gerekli olan flash player uygulamasına sahip olduklarını gösteriyor. Bu araştırma sonucu internet gazetelerine flash gazeteciliği örnekleri sergilemeleri için yeterli cesareti veriyor olsa gerek çünkü her geçen gün flash gazeteciliğine olan ilgi artıyor.

Haber metinlerinin, multimedya içerikle birlikte sunularak çok daha etkili ve ilgi çekici bir biçime dönüştürülmesi flash gazeteciliğinin en büyük avantajı. Flash gazeteciliği televizyon, radyo ve gazetenin yapamadığını yapıyor ve haberin hangi bölümünün önemli olduğuna okuyucunun karar vermesini sağlıyor.

Bir haberin flash formatında hazırlanması, metin formata oranla karşılaştırılamayacak kadar uzun zaman ve çaba gerektiriyor. Bu nedenle flash gazeteciliği, son dakika haberleri için uygun değil. Zaten flash gazeteciliğinin amacı da son dakika haberleri vermek değil. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilen Başkanlık seçimlerinden sonra hazırlanmış flash gazeteciliği örnekleri vermek mümkün ya da Katrina kasırgasıyla ilgili olanları. (örnekler yazının sonunda yer alıyor)

Sonuç olarak flash gazeteciliği, bir haberin okuyucu tarafından daha iyi anlaşılması ve okuyucuyu haberin detaylarıyla buluşturması açısından oldukça yararlı. Flash gazeteciliği haberin gazeteye olan maliyetini her ne kadar arttırsa da haberi, geleneksel haber sunumlarının ötesine taşıyarak okuyucuya bir farklı bir haber alma deneyimi yaşatıyor.

Flash gazeteciliği örnekleri
2005 yılında gerçekleşen Katrina kasırgası için hazırlanan flash sunumu
Vietnam Savaşından 25 yıl sonra Vietnam başlıklı flash sunumu

Flash gazeteciliği için amazon arama sonuçları