Üniversiteliler haber sitelerini böyle okuyor

Üniversiteliler arasında yapılan, üniversitelilerin internet gazetelerini nasıl okuduklarına dair bir eyetracking çalışmasının detaylı özeti.

İnternet gazeteleri acil durumlara hazır mı?

En son Mumbai’de yaşanan olaylarda acil durumlarda insanların haber alma tercihlerinin internet olduğunu bir kez daha gördük. Mumbai baskınından gazeteciliğin bugünü ve geleceği için çıkaracağımız sonuçları şöyle özetleyebiliriz:

• Acil durumlarda internet son dakika haberlerini vermede diğer araçlara oranla daha hızlı ve daha yetenekli
• Acil durumlarda asıl işi muhabirlik olmayan (non-journalists) ancak olayların içinde bulunan insanlar doğal olarak muhabirlere oranla çok daha hızlı hareket edebilme yeteneğine sahip
• Asıl işi muhabirlik olmayan (non-journalists) insanlar olay yerine muhabirler ulaştıktan sonra da bilgi sağlamaya devam ediyor
• Kablosuz internet bağlantısına sahip cep telefonları hem non-journalistler hem de muhabirler için çok yönlü birer raporlama aracına dönüşüyor
• Olay anından çekilmiş görüntüler anlık olarak çok fazla izlendiği için sunucularda yoğunluğa hatta göçmelere neden olabiliyor bu nedenle sunucuların acil durumlar için de optimize edilmesi gerekiyor
• Twitter gibi microblogging araçları gazeteler içinde giderek önem kazanıyor

İnternet, gazeteciliğe yeni açılımlar sağlamada oldukça başarılı. Peki internet gazetelerinin acil durumlar için bir kadrosu ya da çalışanların acil durumlar  için aldığı bir eğitim var mı?

Elektronik okuyucu piyasasına yeni bir ürün

İnternetin hayatımıza girmesinden sonra tartışılan basılı gazetelerin sonu mu geliyor konulu tartışmalar çıkan yeni teknolojik cizhazlarla sık sık hararetleniyor. İşte bu tartışmaları alevlendirecek henüz adı bile konmamış başka bir cihaz. Plastic Logic tarafından üretilecek bu cihazın, eğer yeteri ilgiyi görür ve rakipleri arasından sıyrılabilirse, gelecekte gazetelerin yerini alması bekleniyor.

A4 boyutunda bir ekrana sahip olan bu cihaz wireless ağlara bağlanarak güncelleme yapabiliyor. Bu özelliğinin yanında yüzlerce gazete sayfasını hafızasında saklayabilen cihaz ağırlık ve boyut olarak rakibi Amazon Kindle’ın gerisinde kalıyor. Cihaza bir isim bulunduktan sonra 2009′un ilk yarısında satışa sunulması bekleniyor.

Flash gazeteciliği

Sık sık internet gazetelerindeki haber metinlerinin uzunluğundan, sıkıcılığından, tek düzeliğinden yakınırız. Gerçekten de bir kaç fotoğrafla geçiştirilen haber metinleri bir süre sonra okura sıkıcı gelmeye başlar ve okur haberi yarım bırakarak diğer başlıklara göz atar. Oysa okur sadece bir iki fotoğraf görmek değil olayla ilgili video görüntülerini, tablo çizimlerini kısaca olayla ilgili görselleri görmek ister. Web’in ilk zamanlarında hem düşük bağlantı hızları hem de html’in verdiği kısıtlı sunum olanakları haberin tek düze olmasını zorunlu kılsa da gelişen internet teknolojisiyle artık günümüzde flash gazeteciliği haberin retoriğini yeniden şekillendirmeye başladı.

Örneklerini Türkiye’de görmek pek mümkün olmasa da flash gazeteciliği son zamanlarda internet gazeteciliği alanında yükselen trendlerin başında geliyor. Flash gazeteciliği kısaca, Macromedia firmasının flash programıyla yaratılan haber sunumları olarak tanımlanabilir. 2005 Haziran’ında Macromedia firmasının yaptığı araştırma sonucu web kullanıcılarının yüzde 93’ünün flash sunumlarını görüntülemek için gerekli olan flash player uygulamasına sahip olduklarını gösteriyor. Bu araştırma sonucu internet gazetelerine flash gazeteciliği örnekleri sergilemeleri için yeterli cesareti veriyor olsa gerek çünkü her geçen gün flash gazeteciliğine olan ilgi artıyor.

Haber metinlerinin, multimedya içerikle birlikte sunularak çok daha etkili ve ilgi çekici bir biçime dönüştürülmesi flash gazeteciliğinin en büyük avantajı. Flash gazeteciliği televizyon, radyo ve gazetenin yapamadığını yapıyor ve haberin hangi bölümünün önemli olduğuna okuyucunun karar vermesini sağlıyor.

Bir haberin flash formatında hazırlanması, metin formata oranla karşılaştırılamayacak kadar uzun zaman ve çaba gerektiriyor. Bu nedenle flash gazeteciliği, son dakika haberleri için uygun değil. Zaten flash gazeteciliğinin amacı da son dakika haberleri vermek değil. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleştirilen Başkanlık seçimlerinden sonra hazırlanmış flash gazeteciliği örnekleri vermek mümkün ya da Katrina kasırgasıyla ilgili olanları. (örnekler yazının sonunda yer alıyor)

Sonuç olarak flash gazeteciliği, bir haberin okuyucu tarafından daha iyi anlaşılması ve okuyucuyu haberin detaylarıyla buluşturması açısından oldukça yararlı. Flash gazeteciliği haberin gazeteye olan maliyetini her ne kadar arttırsa da haberi, geleneksel haber sunumlarının ötesine taşıyarak okuyucuya bir farklı bir haber alma deneyimi yaşatıyor.

Flash gazeteciliği örnekleri
2005 yılında gerçekleşen Katrina kasırgası için hazırlanan flash sunumu
Vietnam Savaşından 25 yıl sonra Vietnam başlıklı flash sunumu

Flash gazeteciliği için amazon arama sonuçları